دکترای جامعه شناسی
کارشناس و پژوهشگر توسعه و نابرابری
بی تردید یکی از زمینههای اصلی در جهت انتخاب آگاهانه، رهایی از هرگونه تقید و برخورداری از عنصر اختیار است؛ بنابراین حتی با وجود آگاهی از جریانات اجتماعی این امکان وجود دارد که عنصر جبر، مانع از انتخاب آزادانه باشد.
وقتی بحث از انتخابی آگاهانه است؛ بطور ضمنی پذیرشی از اختیاری بودن این انتخاب در اذهان تداعی می گردد با این وجود آگاهانه بودن انتخاب با مولفههای چندی می تواند رابطه داشته باشد؛ آگاهانه بودن انتخاب به معنای برخورداری از بینش حداقلی از موضوع با مورد انتخابی است؛ این بینش در اکثر مواقع از طریق قیاس حاصل می شود؛ یعنی ما یک موضوع، مثلا یک کاندیدا را با دیگر کاندیداها مقایسه می کنیم و بطور تلویحی و منطقی یکی را در دهن خود برجسته می سازیم. یکی از مولفههای تاثیرگذار بر آگاهانه بودن این انتخاب، تطبيق موضوع مورد انتخاب با واقعیتهای اجتماعی موجود است.
بطور مثال ما پی می بریم که کدام کاندیدا با واقعیتهای اجتماعی هم خوانی بیشتری دارد؛ شیوع فقر، نرخ بالای بیکاری مثالی از واقعیتهای اجتماعی است که شاخصی در سنجش کاندیدا محسوب می شود.
تعریف مسائل اجتماعی از دیگر مولفههای علمی برای انتخاب آگاهانه است؛ یعنی مسائل اجتماعی که گریبانگیر جامعه است از زبان کاندیدا چگونه تعریف و بازتاب می یابد.
بطور مثال، وقتی نرخ بیکاری از سوی نهادهای رسمی و دولتی ۱۰ درصد اعلام می شود؛ ما می گوییم این یک واقعیت اجتماعی است و اما وقتی با تعاريف استاندارد کار توسط محققین، نرخ بیکاری ۱۵ درصد اعلام می شود؛ اینجاست که با یک تعریف اجتماعی به سراغ مشکلات اجتماعی رفته ایم؛ زیرا ارگانهای رسمی در کشور ما سعی در گزارش حداقلی و کم رنگ کردن صورت حاد مسئله دارند و در حالیکه دانشوران علوم اجتماعی بر مبنای اعتبار علمی و بدور از جانب گیری، نرخ بیکاری را گزارش می کنند.
مولفه رفتار اجتماعی، از دیگر مولفه هاست که نمایان می سازد؛ کنش متقابل کاندیدا و هواداران با یکدیگر همچنین رفتار متقابل کاندیداها و هواداران با طیف دیگری از کاندیداها و هواداران چگونه شکل یافته و انعکاس می یابد. متاسفانه در طول ۴۰ سال گذشته انتخاب آگاهانه اغلب مردم بیشتر بر اساس مولفه واقعیت اجتماعی - که فقط اشاره به شیوع مشکلات اجتماعی دارد - و مولفه رفتار اجتماعی - که متکی به تخریب، تطمیع، تهدید و ارعاب، حاکمیت پول و اشخاص ذی نفوذ است - حاصل می شده است. انتخاب آگاهانه در جوامع توسعه یافته بطور حتم مبتنی بر مولفه تعریف اجتماعی از مسائل پیش روی آنهاست که برنامه محور بودن را مورد تاکید قرار می دهد. ما می توانیم به حاکمیت پول و أن دسته از کاندیداهایی که تنها به ذکر مصیبت از بحران ها و مسائل اجتماعی می پردازند؛ جوایی سربالا دهیم و در مقابل کسانی را که برنامه ای علمی در جهت رتق و فتق امور دارند؛ مورد تایید قرار دهیم؛ جائیکه امکان مهندسی رذیلانه انتخابات به شدت مطرح است؛ مردم می توانند با انتخاب آگاهانه در جهت مهندسی معکوس، افقهای تازه ای برای آیندگان تدارک ببینند!
