شفاف- امین جلالوند: سرویس «بهزیست کار» یکی از عمده خدماتی بود که سازمان بهزیستی تا چندسال قبل به معلولان ارائه میداد.
این سرویس اجتماعی موظف بود که با ونهای مناسب سازی شده، معلولان را درامر رفت و آمد به سایر نقاط شهر، یاری رساند. در راستای خصوصی سازی و انتقال مسئولیتها به بخش غیردولتی، «بهزیست کار» هم به بخش خصوصی واگذار شد و در حال حاضر، شرکتهای خدماتی، وظیفه جابجایی معلولان را بر عهده گرفتهاند.
این شرکتهای خصوصی، هر مسیر رفت و برگشت را معادل ۱۵ هزار تومان برای هر فرد معلول محاسبه میکنند و معمولا درهر هفته نیز بین سه تا چهار سرویس رفت وبرگشت به هرفرد معلول اختصاص میگیرد. یعنی مثلا یک دانشجوی معلول که از ویلچر استفاده میکند، میتواند ۱۲ بار در ماه از خدمات این شرکتها بهره ببرد و بر سر کلاسهای درسش حاضر شود. این شرکتهای خصوصی نیز ماه به ماه با سازمان بهزیستی تسویه حساب میکنند و مزد خدمات خود را دریافت میکنند. اما متاسفانه در آخرین بخشنامهای که در این خصوص از سوی سازمان بهزیستی منتشر شده است، هر معلول فقط میتواند ۲ بار در ماه از این سرویسها استفاده کند و شنیدهها حاکی است که این بخشنامه از ۱۵ مرداد به بعد اجرا میشود. در حقیقت، نتایج سیاست ریاضت مالی سازمان بهزیستی در این حوزه، به احتمال زیاد موجب خواهد شد که بسیاری از معلولان جسمی و حرکتی در ایران، عملا خانه نشینی را به حضور در جامعه ترجیح دهند. بسیاری از تشکلهای غیردولتی معلولان نیز نسبت به این اقدام اخیر بهزیستی، به شدت اعتراض کردهاند و حجم این اعتراضها نیز روز به روز بیشتر و گستردهتر میشود. به گونهای که این خبر، دیگربه عنوان بحران اول در جمع فعالان حقوق معلولان ایران مطرح میشود.
سهیل معینی، مشاور سابق وزیر رفاه و رییس هییت مدیره انجمن باور (یکی از انجمنهای فعال در حوزه دفاع از حقوق معلولان) معتقد است که این عمل بهزیستی به مثابه مرگ حضور اجتماعی معلولان در جامعه است. معینی در گفتگو با "شفاف"، اعتراض شدید خود را نسبت به این تصمیم بهزیستی ابراز میکند و با لحنی ناراضی تاکید میکند: «اول اینکه از همان روز اول هم اشتباه بود که بهزیست کار را به بخش خصوصی واگذار کردند. آخر در کجای دنیا میآیند خدمات اجتماعی به اقشار آسیب پذیر را به بخش خصوصی واگذار کنند؟ دوم اینکه حالا هم که انتقال دادید، چرا بودجه حمل و نقل معلولان را تا این حد وحشتناک کاهش دادید. با این کار تقریبا تمام کلاسهای آموزشی معلولان تعطیل میشود و اتفاقا درد ما این است که این بخش نامه جدید، متاسفانه معلولان فعال ما را خانه نشین میکند. معلول غیر فعالی که در ماه دوبار هم از خانهاش بیرون نمیآید که از این بخش نامه جدید آسیب نمیبیند اما معلول فعالی که به دانشگاه یا سرکار میرود و میخواهد فعالیت اجتماعی گسترده داشته باشد، با این بخش نامه ظالمانه، رسما خانه نشین میشود!»
این فعال حقوق معلولان، در ادامه انتقادهایش به بدقولی دولت در پرداخت یارانههای نقدی اشاره میکند و میگوید که قرار بود یارانه نقدی بیشتری به خانوادههای دارای افراد معلول تعلق بگیرد که آن هم محقق نشد: «برخلاف قول و وعدههایی که داده شد، یارانه نقدی بیشتری به معلولان اعطا نشد. حالا بحث من این است که وقتی یک فرد معلول نمیتواند از امکانات معمول استفاده کند، یعنی در حقیقت از این یارانههای میلیاردی هم که دولت هرساله به بخش حمل و نقل عمومی اعطا میکند، یک ریال نصیب معلولان نمیشود. خب، حالا که معلولان یارانه نقدی بیشتری ندارند و ازیارانههای عمومی حمل و نقل هم بینصیباند، آیا این انصاف است که همان بودجه محدود حمل و نقل معلولان را هم به عدد صفر نزدیک کنیم؟»
شهرام مبصر، دبیرکانون معلولان شهرداری منطقه دو تهران و مدیر واحد فرهنگی مجتمع رعد غرب نیزدر گفتگو با "شفاف"، این اقدام بهزیستی را نهایت اجحاف به حقوق معلولان محروم واقع شدهٔ ایرانی میداند و تصریح میکند: «کمترین کاری که سازمان بهزیستی از دستش برمی آمد، همین بود که حداقل، تسهیلات رفت و آمد معلولان را مهیا کند. سوال من این است که آیا همان مقام مسئولی که در دفتر کارش نشسته است و این بخش نامه را در سازمان بهزیستی امضا کرده است، خودش میتواند فقط دو بار در ماه از خانه بیرون بیاید؟ چگونه معلولی که رفتن به مراکز توانبخشی، برایش از نان شب هم واجبتر است، باید خود را به مراکز درمانی برساند؟ درحالی که یکی از عمده وظایف سازمان بهزیستی، ایجاد اشتغال برای معلولان است، آیا این بخش نامه به خانه نشین شدن معلولان شاغل منجر نمیشو