پسوند سوال در تورکی آذربایجانی

همانگونه که می‏دانیم در زبان فارسی برای تبدیل یک جمله خبری به جمله سوالی به ابتدای آن «آیا» اضافه می‏کنیم. مثال:

- علی به مییانا آمد (جمله خبری)

- آیا علی به مییانا آمد؟ (جمله سوالی)            

در زبان تورکی هم پسوند چهار حالتی «می/4» همین نقش را دارد.

((ائله ایستیلیک او ایستک

داها کیمسه ده اولورمو؟

اوره ییم دئییر کی یوخ یوخ

او درین صفالی ایستک

منیم او عزیزلیییم تک

سن ایله گئدیب توکه ندی))

(خان ننه – اوستاد شهریار)

پسوند سوال از قدیم در گفتار و ادبیات زبان ما بوده، ولی امروزه در محاورات روزمره و متأسفانه بعضا ادبیات نوشتاری استفاده نمی‏شود! اما برای تورکی نویسی صحیح استفاده از این پسوند در نثرها وشعرها امری ضروری است.

نکته قابل ذکر دیگر، قدرت تأکید در این پسوند است. اگر مقایسه کوتاه از پسوند تورکی «می/4» و عبارت فارسی «آیا» داشته باشیم می‏بینیم که «آیا» همیشه در ابتدای جملات فارسی ظاهر می‏شود حال آنکه «می/4» بسته به تأکید روی هر مؤلفه از جمله در جاهای متفاوت ظاهر می‏شود. به عنوان مثال در جمله «آیا علی به مییانا آمد؟» معلوم نیست که نشانه تأکید بر روی «علی» است یا «مییانا» و یا «آمد»ن است! اما در تورکی برای مشخص کردن تأکید روی هر کدام از مؤلفه ها پسوند سوال را بعد از آن بکار می بریم. برای مثال فوق می‏توانیم 3 جمله سوالی زیر را بکار بریم:

- علی مییانایا گلدی‏می؟

- علی مییانایامی گلدی؟

- علی می مییانایا گلدی؟

همانطور که ملاحظه کردید بسته به نحوه استفاده پسوند سوال در جاهای مختلف جومله، تأکید سوال بر روی یک مؤلفه خاص متمرکز شده و مفهوم و لحن خواندن جملات با یکدیگر نیز متفاوت خواهد بود.

مثال:

- فراز-ی گؤردونمو؟ (آیا فراز را دیدی؟)

- فراز-ی‏می گؤردون؟ (آیا فراز را دیدی؟!)

- درگی لری دفتردن گؤتوردونمو؟ (آیا نشریه ها را از دفتر برداشتی؟)

- درگی لری دفتردن‏می گؤتوردون؟ ( آیا نشریه ها را از دفتر برداشتی؟!)

کانال تلگرامی قافلان سسی اشتراک‌گذاری مستقیم این مطلب در تلگرام